Vogels en nesten…

“Stef den Flater” noteerde één dezer dat er in zijn tuin een gelukkig gezinnetje woont. Als reactie op zijn bemerkingen over leegstaande vogelwoonsten gaf ik deze reactie:

Inmiddels zo’n 35 jaar ondervinding leert ons dat nestkasten gemiddeld pas in het 3de – 4de jaar door de keuring komen. Soms kan het te maken hebben met de plaats waar ze opgehangen werden maar meestal hebben vogels liever dat het er allemaal wat verweerder uitziet, lijkt me. Er mag al wat stof op liggen.

Bovendien willen genegeerde nestkasten niet noodzakelijk zeggen dat er geen vogels broeden in je tuin. Zoals je zelf al aanhaalde verkoos een merel er eentje als sokkel te gebruiken ipv er in te wonen. Mogelijk omdat de opening niet helemaal rond zijn ruime taille past.

De vliegopening is vaak het ultieme criterium waaraan een nestkast wordt getoetst. Op het internet zijn tabellen te vinden met afmetingen. Als je merkt dat je wel vogels hebt die geïnteresseerd komen kijken maar dan toch elders intrekken, dan kan je die tabellen eens nakijken. In winkels waar nestkasten e.d. verkocht worden kan je vaak ook metalen plaatjes kopen om voor de opening te plaatsen. Maar ze zijn ook makkelijk zelf te maken (uitkijken voor scherpe randen of de jongen onthoofden zichzelf). Ze beperken de doorgang en zorgen er bovendien voor dat m.n. spechten de opening niet vergroten om de jongen te roven. Al gebeurt het nog wel eens dat ze dan de zijgevel een “behandeling” geven…

Bij ons hangen 5 of 6 verschillende types nestkasten op. Eén is dit jaar “gehuurd” door een koppel koolmezen, maar de rest bleef leeg. Een winterkoninkje verkoos een groter paleis en trok in in ons schuurtje (als ge’t lang hebt, laat ge’t lang hangen, zeggen ze bij ons). Een merel is al zijn 3de broedsel aan het grootbrengen in de garage. Intussen zijn er jonge fitissen, pimpels, ringmussen en heggemussen uitgevlogen her en der in de struiken en de haag en ik vermoed zo dat ik vanavond een leeg lijsternest in de bamboe ga vinden. De jongen waren in het weekend al zo goed als vliegvlug maar bleven toch graag nog even onder moeder’s vleugels hangen. Turkse tortels en houtduiven in de klimop bovenop de garage en boven de lijster haar hoofd in de bamboe.

En wat poezen betreft: wij hadden vroeger een poes en die heeft nooit enige aantoonbare invloed gehad op het vogelbestand in onze tuin. Ooit is haar neus tot bloedens toe toegetakeld daar een merelvader en vanaf dat moment meed ze alles wat maar pluimen had.

Een steenuil heeft op een gegeven moment een pact gesloten met onze honden. Als een kat van de buren te dicht in de buurt van onze knotwilg kwam maakte het uiltje een bepaald geluid waar onze honden meteen razend van werden. Die moésten dan naar buiten, joegen de arme kat na en gingen dan hun “bedankje” halen bij meneer de uil. Die zat in zijn boom en zag dat het goed was. :-)

Je kan je armlastig kopen aan nestkasten maar vogels zijn soms héél erg eigenzinnig…

Achteraf bedacht ik dat er nog wel een aantal andere tips bij hoorden waar ik eerst niet aan gedacht had.

Zo hebben vogels eigenlijk wel graag een “geheime gang” naar hun woonplaats. Ze zijn ook niet van gisteren en weten dat ze m.n. bij het voedsel aanslepen goed in de gaten gehouden worden door eksters en andere kraaiachtigen. En vast ook nog wel door andere slimmerikken die op hun broed uit zijn.
Bij alle nesten in onze tuin merk ik dat veel begroeiïng rond het nest een stap naar succes inhoudt. Alle in mijn reactie genoemde soorten komen aanvliegen met een bek vol aas en duiken minstens 1 à 2m van hun nest de struiken of de onderbegroeiïng in. Als je het ziet gebeuren, kan je hen dan tussen de takjes en bladeren door zien sluipen tot waar hun jongen zitten. Vooral winterkoning en heggemus kunnen bijzonder geheimzinnig doen. Het is niet de eerste keer dat ik een opmerkzame ekster dan naar die invliegopening zie duiken om daar tevergeefs het nest te zoeken.

Ook handig zijn een paar wat steviger takjes in de buurt van het nest. Het is nogal moeilijk balanceren (vooral dan voor de grotere zangvogels) op een grashalm of een bloemstengel als je bij het nest in de weer bent of het verlaat met een poepzakje of eierschaal. De volwassen vogel moet zich even kunnen afzetten.

5 juli 013
5 juli 015

Zoals op bijgaande foto’s te zien is, heb ik met opzet de kwaliteit van het beeld opgeofferd om de omgeving van het nest niet te verstoren. Weghalen van een blaadje dat het zicht belemmert kan de jongen te kijk zetten voor al wie er een ongezonde belangstelling voor heeft.

De tak die voorlangs loopt wordt door de oudervogel gebruikt om zich af te zetten als hij opvliegt. Het nest was wel voor mij te zien omdat ik voorzichtig dichterbij kon gaan staan, maar een passerende rover heeft niet veel inkijk op die plaats.
De beelden zijn ook genomen nadat ik mij er van verzekerd had dat er geen kraaiachtigen in de onmiddellijke omgeving waren en ik heb me zo snel mogelijk teruggetrokken nadat ik de foto’s gemaakt had. Daarbij heb ik ook “nepfoto’s” gemaakt in andere delen van de haag waar geen nesten zaten en in het naastliggende bloemperk. Zo leek het of ik de hele haag afspeurde. Daardoor wordt de aandacht afgeleid als er toch ergens eentje op de loer zou liggen.

Advertenties

5 gedachten over “Vogels en nesten…

  1. We hebben al jaren een koppel merels die broeden in onze tuin. De laatste jaren maken ze constant gebruik van de hulst om een nest te bouwen. Daar zal niet veel anderen hen volgen. Kraaiachtigen heb ik nog niet opgemerkt in onze tuin maar eksters komen zo af en toe eens langs. Gelukkig blijven hun passages van korte duur. Vreemd trouwens dat die eksters het niet op slakken voorzien hebben. Ik dacht dat die beesten zoiets wel lusten.
    We hebben ook een verscheidenheid aan nestkastjes hangen maar sinds jaren zie ik vooral mezen, merels en duiven in onze tuin. Dit jaar zijn de mussen weer in opgang waarbij ook nogal wat jongen zitten. Zelfs als ze al kunnen vliegen, moeten die blijkbaar nog gevoed worden door de ouders.
    Vroeger hadden we heel wat mussen die zich onder de dakpannen verscholen en daar een nest maakten maar sinds het dak volledig her aangelegd is, hebben ze daar geen kans meer. Ik vermoed dat dat één van de redenen is voor de teruggang van het aantal mussen. Die broeden hier massaal onder de dakpannen maar sinds zo goed als elk dak her aangelegd is, hebben die minder plaatsjes om te broeden.

    Like

  2. Bij ons zijn veel eksters en op de boerderij recht over ons woont een grote familie kauwtjes.

    De slakken zijn waarschijnlijk vooral de reden van de aanwezigheid van de merels. Die zijn daar echt verzot op. Heb je nergens in de tuin een plekje waar vaak kapotte slakkenhuizen bijeen liggen? Dat is hun “smidse”. Een uitstekend hoekje van een steen of zo wordt vaak gebruikt om de slakkenhuizen te kraken zodat ze bij de inhoud kunnen.

    Ik heb ook de indruk dat de mussen zich aan het herstellen zijn. Ze vallen terug met redelijk grote groepen in de haag langs de gracht. Daar zitten ze dan brutaal te schelden en kwetteren. Ik word er altijd vrolijk van. En de sperwers hebben dat ook door: die komen af en toe weer rakelings langs de zijkant van de haag gescheerd om een mus te “plukken”.

    De meeste jonge vogels worden nog een paar weken na het uitvliegen gevoederd door de ouders. Ze hebben dan wel het nest verlaten, maar moeten nog de kunst van het voedsel zoeken afkijken van de volwassen vogels. Vooral de insecteneters hebben nazorg nodig. De zaadeters hebben het voordeel dat hun voedselbron wat minder mobiel is. We hebben in het weekend een paar nieuwe voederplanken geïnstalleerd en die zijn nu bijna constant bevolkt door een paar mezengroepjes: een stuk of 3 pimpel-jongen en voor zover we kunnen zien 2 koolmeesjes met hun ouders. Mooi om te zien hoe de kleintjes de kunst afkijken om een zonnebloempit tussen hun pootje en een tak te klemmen en open te hameren. Een vink heeft al in de gaten dat er nog veel mislukte pogingen gebeuren en komt op de grond “stofzuigen”.

    Like

    • In principe wordt aangeraden de invliegopening naar het oosten te richten. Dan heb je minder kans op slagregen en schijnt de middagzon er ook niet in want dan wordt het binnen te heet.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s